باب نهم تعادل و تراجيح تمهيد : از قديم الايام اصوليون اين مسئله را با همين عنوان مطرح كرده‌اند . و مراد آنان از كلمهء « تعادل » ، برابرى دو دليل متعارض در يك چيز بوده كه اقتضا مىكند يكى بر ديگرى ترجيح داده شود . و مراد آنان از كلمهء « تراجيح » جمع ترجيح است كه بر خلاف قاعده در جمع مصدر مىباشد ، زيرا جمع آن ، ترجيحات است . و مقصود از اين مصدر ، مصدر به معناى فاعل است يعنى مرجّح [ ترجيح‌دهنده ] . و اينكه علما تراجيح را به صورت جمع آورده‌اند ولى كلمهء « تعادل » را مفرد ذكر كرده‌اند ، بخاطر اينست كه مرجحات بين دو دليل متعارض ، متعدد است امّا تعادل ، جز در يك فرض واحد ، يعنى فرض فقدان همهء مرجحات ، متصوّر نيست . و غرض از اين بحث ، بيان احكام تعادل بين دو دليل متعارض و نيز بيان احكام مرجحات يكى بر ديگرى است . و از اينجا بدست مىآيد كه مناسب‌تر در عنوان مسئله اين بود كه عبارت « تعارض بين ادله » آورده شود . چون تعادل و ترجيح بين ادله در فرضى است كه بين آنها تعارض باشد . امّا از آنجا كه تلاش اصوليون در اين بحث و غايت آنان ، شناخت كيفيت عمل به ادلهء